Δευτέρα, 7 Μαΐου 2018

Αρχαία Ελλάδα και Μάρξ


 Ο Μάρξ μελέτησε πάρα πολύ και επηρεάστηκε από την αρχαία Ελληνική φιλοσοφία…
Το γραφείο του Μαρξ κοσμείτο από αρχαία ελληνικά αγάλματα, φιλοσόφων και θεών. Μετέφρασε ο ίδιος, από τα πρωτότυπα Οδύσσεια και Ιλιάδα και τη μελέτησε και ανάλυσε και ανάδειξε όσο λίγοι την αρχαία ελληνική γραμματεία.

Θα δώσω μια όχι και τόσο γνωστή πτυχή του κεφαλαίου, που ονομάζεται Κάρολος Μαρξ.
Είναι η σχέση του με την αρχαία ελληνική φιλοσοφία και γενικότερα με την Αρχαία Ελλάδα.
Είναι ελάχιστα γνωστό, μέχρι άγνωστο, ότι τόσο ο Μαρξ όσο και ο Ένγκελς αλλά και ο Λένιν αργότερα, ασχολήθηκαν πολύ με την αρχαία Ελλάδα, τον Πολιτισμό και την Φιλοσοφία της.
Είναι γνωστή η ρήση του Μαρξ ότι μετά τους Έλληνες φιλόσοφους, εμείς είμαστε απλά σχολιαστές της φιλοσοφίας.
Θα έλεγα ότι η αρχαιοελληνική σκέψη ήταν ο φάρος και η πυξίδα των δύο φιλοσόφων για όλες τις πτυχές της φιλοσοφίας, της ιστορίας και της οικονομίας με τις οποίες ασχολήθηκαν.
Το ελληνικό Πνεύμα διαπνέει ολόκληρο το έργο τους.
Κάνει αναφορά, στους αρχαίους φιλόσοφους, που είχε μελετήσει αλλά είναι σημαντική και η πρώτη του αναζήτηση, που αποτυπώθηκε στη διδακτορική του διατριβή και δεν ήταν άλλη από τη σύγκριση της Επικούρειας και της Δημοκρίτειας φιλοσοφίας.
Γίνεται αναφορά στον τρόπο που αντιμετώπιζε τον ελληνικό τρόπο σκέψης και πως αυτός αντανακλούσε και στην καθημερινή ζωή του, πως αξιοποιούσε τα σύμβολα, τα ονόματα.
Δεν μπορεί να υπάρξει σοβαρός Στοχασμός που δεν θα φυτέψει τις ρίζες του στην Ελληνική Κατάθεση , στην ουσιαστική απαρχή δηλαδή της περιπέτειας της Σκέψης.
Αν κανείς, συνειδητοποίησει την εποχή που έζησε ο Μαρξ, εύκολα μάλλον κατανοεί πως θα ήταν αδύνατον να μην μπει με το κεφάλι, στην κολυμπήθρα της Ελληνικής Σκέψης.
Ακόμη και ο Χέγκελ, του οποίου η σκέψη καταγοήτευσε τον νεαρό Μαρξ, πίστευε ότι σε όλη την Ιστορία, μόνο οι Έλληνες είχαν συλλάβει την ουσιαστική σχέση του υποκειμένου με το σύμπαν. Το μόνον που έλλειπε –κατά Χέγκελ πάντα- ήταν μία απολύτως ανθρώπινη θρησκεία…
Η διατριβή του Μάρξ αφορούσε στη σύγκριση των ατομικών θεωριών του Δημόκριτου και του Επίκουρου , και κατατέθηκε τελικά στο Πανεπιστήμιο της Ιένης το 1840, όπου και έγινε δεκτή.
Ξεκινώντας λοιπόν ο Μαρξ το ταξίδι του, ουσιαστικά παίρνει τους πρώτους καρπούς από τον λεγόμενο «Κήπο» του Επίκουρου. «Κήπος» ονομάζονταν η Σχολή του μεγάλου Φιλόσοφου από τη Σάμο. Γιατί του Επίκουρου; Γιατί άραγε ο Μαρξ ήδη από το διδακτορικό του στέκεται στον Επίκουρο και ουσιαστικά θέλει μέσα από την συγκριτική διαλεκτική μέθοδο, να τον αναδείξει;
Γιατί, ο Επίκουρος έχει σαν πυρήνα του στοχασμού του την Ευδαιμονία. Η οποία Ευδαιμονία, προέρχεται / εξαρτάται, από την Κατανόηση του Σύμπαντος και του τι τελικά σημαίνει να είναι κανείς Άνθρωπος.
Η Δημοκρίτεια λοιπόν αντίληψη, θέλει την Ευδαιμονία, ως τον Τελικό Σκοπό της Ανθρώπινης ζωής, μιας ζωής που έχει –πρέπει να έχει –στο επίκεντρό της την Ευθυμία.
Όπου Ευθυμία από το Ευ και τον Θυμό, αυτό που λέμε στις μέρες μας Θετική Στάση Ζωής.
Η Επικούρεια αντίληψη, στοχεύει σε μία βαθειά Ψυχαγωγημένη Ζωή, άρα σε έναν βίο πλήρη.
Θα μπορούσε κανείς να αναφερθεί αναλυτικά στον Προμηθέα, στον Δημόκριτο, και τον Αριστοτέλη για να δει κανείς ενδελεχώς τις επιδράσεις της Αρχαίας Ελλάδας στον Μαρξ.
Εξάπλωση της επικούρειας διδασκαλίας
Στην εξάπλωση της επικούρειας διδασκαλίας συντέλεσε και ο μειλίχιος χαρακτήρας του Επίκουρου, αλλά κυρίως το πρακτικό πνεύμα της ηθικής του διδασκαλίας, σύμφωνα με το οποίο η φιλοσοφία δεν ήταν αυτοσκοπός, αλλά μέσο και βοήθημα στην επίτευξη του σκοπού του ανθρώπινου βίου, που ήταν η ευδαιμονία.
Γι΄αυτό το λόγο ο Επίκουρος δεν έδινε σχεδόν καμιά σημασία στις εκτεταμένες θεωρητικές, γραμματικές, ιστορικές και μαθηματικές έρευνες, εφόσον δεν εξυπηρετούσαν το να ζει ο άνθρωπος ευτυχισμένος.
Από την άλλη όμως, επειδή θεωρούσε ότι η κακοδαιμονία των ανθρώπων προέρχεται από την αμάθεια, τη δεισιδαιμονία, τις προλήψεις, τους φόβους και τις ελπίδες που γεννούν όλα αυτά στους ανθρώπους και επειδή θεωρούσε πως αιτία όλων αυτών είναι η άγνοια των φυσικών νόμων, πίστευε ότι μόνο μέσο θεραπείας είναι η ορθή γνώση των νόμων που διέπουν τη φύση και τον άνθρωπο.