Ενώ όμως το κεφάλαιο Εμβέρ Χότζα κλείνει, ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο. Στις προσωπικές μαρτυρίες και τις φοβερές καταγγελίες του Αλβανού συμμάχου τους για τα μοιραία λάθη του ΚΚΕ απαντούν ο «στρατηγός» Δ. Βλαντάς, ο Μήτσος Παρτσαλίδης, δεξί χέρι του Νίκου Ζαχαριάδη και «πρωθυπουργός» το 1949 στην «κυβέρνηση του βουνού» με δύο Σλάβους υπουργούς που προσεπικύρωναν έτσι την κομμουνιστική προδοσία για την απόσπαση της ελληνικής Μακεδονίας. Ο Μήτσος Παρτσαλίδης είναι, μαζί με τον Εμβέρ Χότζα, ο μόνος από τους επιζώντας κομμουνιστές ηγέτες που πήραν μέρος τον Ιανουάριο του 1950 στην «δίκη του ΚΚΕ» στο Κρεμλίνο. Έχει, συνεπώς βαρύτητα η μαρτυρία του, αδιάφορα αν αποκαλύπτει όλη την αλήθεια ή όχι. Από τις συνεντεύξεις του όμως που ακολουθούν, αποδεικνύεται ότι ο Μήτσος Παρτσαλίδης δεν κατορθώνει να διαψεύσει ουσιαστικά τον Εμβέρ Χότζα. Αντίθετα ομολογεί την πλήρη εξάρτηση του ξενοκίνητου ΚΚΕ από τους Σλάβους και δηλώνει ότι:
1ον. – Το ΚΚΕ δεν κατέληξε μόνο του στην απόφαση για την συνθήκη της Βάρκιζας τον Ιανουάριο του 1945. Την εντολή διαβίβασε, για λογαριασμό της σοβιετικής ηγεσίας, ο Βούλγαρος κομμουνιστής δικτάτορας Γκεόργκι Δημητρώφ. Συνεπώς είναι περίεργο ότι, μετά την ήττα, ο Στάλιν συμφωνεί πως «ήταν λάθος η Βάρκιζα».
2ον. – Ο Γκ. Δημητρώφ είχε μηνύσει από την Μόσχα, με τηλεγράφημά του προς το ΚΚΕ μέσω του ασυρμάτου που λειτουργούσε μυστικά από τον Δεκέμβριο του 1944 μεταξύ της κομμουνιστικής ηγεσίας στην Αθήνα και του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος στη Σόφια, ότι το «ΚΚΕ δεν πρέπει να περιμένει, κάτω από τις σημερινές συνθήκες βοήθεια από την Βουλγαρία ούτε από την Γιουγκοσλαβία». Παρά ταύτα η ηγεσία του ΚΚΕ προχώρησε στο αντάρτικο θυσιάζοντας τους μαχητές της και το άνθος του ελληνισμού στον μάταιο, πλην αιματηρότατο αγώνα «για λογαριασμό των Σλάβων». Σημειωτέον ότι ο Δημητρώφ, αν και Βούλγαρος, ήταν μέλος του… ΚΚ Σοβιετικής Ενώσεως και διαβίβασε την εντολή από την Μόσχα μέσω Σόφιας.
3ον. – Ο Molotov είχε διαμηνύσει μέσω του επιτρόπου Πετρώφ, στην Μόσχα προς τον Παρτσαλίδη το 1946, ότι το ΚΚΕ έπρεπε να πάρει μέρος στις εκλογές του Μαρτίου 1946. Ο Παρτσαλίδης διαβίβασε την σοβιετική «συμβουλή» στον Νίκο Ζαχαριάδη στην Αθήνα, αλλά εκείνος προχώρησε στην αποχή που σήμανε την έναρξη του ενόπλου ανταρτικού αγώνος με την επίθεση στο Λιτόχωρο κατά την ημέρα των εκλογών. Είναι σαφές ότι ο Ζαχαριάδης, που ήταν απόλυτα πιστός στην Μόσχα, δεν ενήργησε μόνος του. Κάποιο παιχνίδι έπαιξαν οι Ρώσοι στην ράχη του ΚΚΕ δια του Ζαχαριάδη οδηγώντας την Ελλάδα στο αιματοκύλισμα και ταυτόχρονα «νίπτοντες τας χείρας».
4ον. – Η σοβιετική πρεσβεία στο Κάιρο, κατά την συμφωνία του Λιβάνου, διαβίβασε στους εκπροσώπους του ΚΚΕ την «συμβουλή» ότι έπρεπε να υπογράψουν την συμφωνία με την κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου, που οδήγησε το ΚΚΕ, το ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ στην εξάρτησή τους από τους Άγγλους στους οποίους τους είχε «εκχωρήσει» από τότε η Μόσχα. Το διπλό παιχνίδι πάνω στην ράχη των οπαδών του ΚΚΕ και του ελληνικού λαού από την σοβιετική ηγεσία.
Σ” ένα σημείο των αφηγήσεών του ο Μήτσος Παρτσαλίδης λέει πως ο Στάλιν τους είπε: «τι τα θέλατε τα κανόνια;» Εδώ πρέπει να διευκρινισθεί, πως, καθώς αφηγούνται οι «στρατηγοί» Βλαντάς και Γούσιας (που σκοτώθηκε το 1979 στην Αθήνα σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα) ο Στάλιν είχε υποσχεθεί δια του Ζαχαριάδη το 1949 να γεμίσει τον Γράμμο με κανόνια και αεροπλάνα». Τους «δούλευε». Και τους πούλησε. Μετά, αναρωτιόνταν «τι να τα κάνουν τα κανόνια» οι αντάρτες του ΚΚΕ που συνετρίβησαν στον Γράμμο. Τι τα κάνουν τα κανόνια στους πολέμους;
Ο αντίλογος του Μ. Παρτσαλίδη έρχεται από τρεις συνεντεύξεις που παραχώρησε ο σημερινός ηγέτης του ΚΚΕ εσ. στην «Αυγή» βασικά, και επανέλαβε στο «Βήμα» και στην «Ελευθεροτυπία». Είναι χρήσιμο να ακουσθεί η «άλλη πλευρά του αντάρτικου» για την ενημέρωση της ελληνικής Κοινής Γνώμης στις προδοσίες του κομμουνισμού.
Αναφερόμενος στην αιτία που προκάλεσε τη συνάντηση της Μόσχας ο Μήτσος Παρτσαλίδης αφηγείται:
«Με τους Αλβανούς συντρόφους μας είχαμε ορισμένα ζητήματα σε εκκρεμότητα, που συνιστούσαν διαφορές απόψεων.
Οι Αλβανοί ίσως να ζήτησαν να ξεκαθαρισθούν αυτές οι απόψεις και έτσι προκάλεσαν τη συνάντηση της Μόσχας. Αλλά πρέπει και μεις να βάλαμε το ζήτημα των διαφορών μας με τους Αλβανούς. Κι ακόμα να θέσαμε αυτή τη συνάντηση μαζί τους για να συζητήσουμε τα κοινά θέματά μας.
Εμείς τότε ήμασταν σκόρπιοι. Ακόμη και τα μέλη του Πολιτικού Γραφείου και της Κεντρικής Επιτροπής ήμασταν σε διαφορετικές πόλεις – και χώρες. Ο Ζαχαριάδης βρισκόταν στη Βουδαπέστη κι εγώ ήμουνα στην Τασκένδη, όταν ειδοποιηθήκαμε για τη συνάντηση με το Στάλιν και το Χότζα. Ήταν Γενάρης του 1950.
Εμένα μ” ειδοποίησαν από την Κεντρική Επιτροπή του Ουζμπεκικού Κομμουνιστικού Κόμματος, ότι έπρεπε να πάω στο Κρεμλίνο. Όταν πήγα εκεί βρήκα το Ζαχαριάδη. Αυτός μου είπε ότι θα συζητούσαμε ορισμένα ζητήματα με τους Αλβανούς.
Στη συνάντηση που ακολούθησε ήταν από Σοβιετικής πλευράς ο Στάλιν, ο Molotov, ο Μαλενκώφ κι ακόμα ο Γρηγοριάν μαζί μ” ένα μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του Σοβιετικού Κομμουνιστικού Κόμματος κι ορισμένοι βοηθοί τους, που ανήκαν στο τμήμα διεθνών σχέσεων του κόμματός τους. Από ελληνικής πλευράς ήμασταν ο Ζαχαριάδης κι εγώ κι από τους Αλβανούς ο Εμβέρ Χότζα και ο Μεχμέτ Σέχου.
Από τη στιγμή, που είχαν δημιουργηθεί ζητήματα, ανάμεσα στο ΚΚΕ και στο Αλβανικό Κομμουνιστικό Κόμμα, το Σοβιετικό Κομμουνιστικό Κόμμα αισθάνθηκε την ανάγκη να διευκολύνει τη δυνατότητα μιας επαφής και συζήτησης των διαφορών μας με στόχο τη διάλυση των παρεξηγήσεων και την αποκατάσταση των σχέσεών μας. Αυτή η ενέργεια του Σοβιετικού Κομμουνιστικού Κόμματος ήταν κάτι το φυσικό. Με τη νοοτροπία, που υπήρχε τότε στο Σοβιετικό Κομμουνιστικό Κόμμα βρήκε έδαφος για να παίξει το ρόλο της και η κατηγορία που είχε εκτοξευθεί από το Μάρκο Βαφειάδη κατά του Ζαχαριάδη. Είναι γεγονός ότι οι Σοβιετικοί εκτιμούσαν πολύ το Μάρκο Βαφειάδη.
Τη συζήτηση άνοιξε ο Στάλιν, που είπε ότι η συνάντηση αυτή γινόταν με το σκοπό να ξεκαθαρισθούν ορισμένα ζητήματα, που αφορούσαν στα κομμουνιστικά κόμματα της Ελλάδας και της Αλβανίας.
Ύστερα μίλησαν οι Αλβανοί, που αρχικά έθεσαν το θέμα της απομάκρυνσης από τη χώρα τους της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ.
Η Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ είχε την έδρα της κείνη την εποχή – μετά τη λήξη του εμφυλίου πολέμου – στο Μπουρνέλι της Αλβανίας. Εκεί βρισκόταν κι ένα τμήμα του Δημοκρατικού Στρατού.
Το αιτιολογικό του Αλβανικού αιτήματος ήταν ότι «δεν έπρεπε να προκαλεί» αυτή η παραμονή της έδρας της καθοδήγησης του ΚΚΕ στο έδαφος της Αλβανίας. Ποιους θα προκαλούσε; Τους Αμερικανούς και την Ελληνική Κυβέρνηση»
ΣΤΑΛΙΝ: «ΤΑ ΘΕΛΕΤΕ ΤΑ ΚΑΝΟΝΙΑ;»
Σχετικά με την εκτίμηση του Χότζα για την τακτική, που εφάρμοσε ο «Δημοκρατικός Στρατός» το ΚΚΕ, ο Μήτσος Παρτσαλίδης περιγράφει:
«Το δεύτερο ζήτημα που έθεσε ο Χότζα ήταν η τακτική, που εφαρμόσαμε στη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου. Είχε τη γνώμη ότι έπρεπε να εφαρμόσουμε την τακτική του ανταρτοπολέμου και να μην κάναμε μετωπική αντιπαράταξη στον κυβερνητικό στρατό. Αυτή ήταν και η θέση του Μάρκου Βαφειάδη.
Ο Ζαχαριάδης είπε ότι ο Μάρκος Βαφειάδης δεν είχε καλή ψυχική υγεία και ότι ήταν κλονισμένα τα νεύρα του.
Οι Σοβιετικοί παρατήρησαν ότι ίσα – ίσα η τακτική που χάρασσε ο Μάρκος Βαφειάδης ήταν η σωστή».
Δεν μιλήσαμε για το θέμα του ανεφοδιασμού του Δημοκρατικού Στρατού. Το μόνο, που συζητήσαμε, ήταν η τακτική πολέμου που εφαρμόστηκε από το Δημοκρατικό Στρατό. Αναφέρθηκε, ωστόσο, κατά τη συζήτηση ότι δεν ήταν επαρκής ο εξοπλισμός του στρατού μας. Και τότε ο Στάλιν παρατήρησε:
- Τι χρειαζόσασταν τα κανόνια, που ζητούσατε; Έπρεπε να εφαρμόσετε άλλη τακτική στον αγώνα».
Η γραμμή του κόμματός μας για τη διατήρηση των θέσεών μας στον Γράμμο και το Βίτσι ήταν σωστή. Ακόμη κι αν έπαιρνε τη μορφή του ανταρτοπολέμου ο αγώνας, χρειαζόταν να υπάρχει μια βάση, ένα ορμητήριο, μια θέση, όπου μπορούσε αυτός να στηριχθεί».
«ΘΑ ΧΑΝΑΜΕ ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ»
Στο σημείο αυτό ο Δημ. Βλαντάς που υπερασπίζοντας, επί κεφαλής των ανταρτών, στο Βίτσι αφηγείται τα ακόλουθα στο βιβλίο του και στην εφημερίδα «Νέα Πορεία».
«Ο Χότζα κάνει, με το παραπάνω βιβλίο του μάθημα στους Έλληνες κομμουνιστές πως γίνεται ένας ανταρτοπόλεμος. Διάβολε, αυτό το ξέραμε, όχι λιγότερο απ” αυτόν. Το πρόβλημα είναι άλλο. Στις συνθήκες μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο δεν υπήρχε καμιά δυνατότητα στην Ελλάδα να νικήσουμε μ” ανταρτοπόλεμο, όσο σωστά κι αν θα τον κάναμε. Βέβαια, κι αυτόν τον κάναμε με τον πιο ελεεινό τρόπο. Αν θα τον κάναμε σωστά, το ανώτατο που μπορούσαμε να πετύχουμε ως το καλοκαίρι του 1947 ήταν ένας έντιμος συμβιβασμός με τους αντιπάλους μας.
«Άρα, όλη η κριτική του Χότζα για την στρατηγική και ταχτική μας, κατά τον εμφύλιο πόλεμο, για το πως γίνεται ένας ανταρτοπόλεμος κι εξελίσσεται σε γενική εξέγερση, δεν αξίζει ούτε μια πεντάρα. Ο Χότζα και τώρα δεν καταλαβαίνει ότι το ΚΚΕ ηττήθηκε ουσιαστικά με τον Ιούνη του 1946.
Συνάντησα το Χότζα δύο φορές στα Τίρανα: Τη μια φορά για τρέχοντα άμεσα ζητήματα. Τη δεύτερη φορά για την εκστρατεία του αντιπάλου, που ετοιμαζόταν το καλοκαίρι του 1949. Στη δεύτερη περίπτωση με ρώτησε τι προοπτικές έχουμε για την αντιμετώπιση αυτής της εκστρατείας. Δεν είναι σωστό, ότι του είπα, ότι το Βίτσι είτε ο Γράμμος θα γίνει ο τάφος του αντιπάλου μας. Ποτέ δεν πίστεψα σε τέτοιες διακηρύξεις του Ζαχαριάδη. Το μόνο που του είπα είναι ότι η κατάσταση είναι πολύ δύσκολη, αλλά θα πολεμήσουμε. Όπως αποδείχνω και στο δίτομο έργο μου, για τον εμφύλιο πόλεμο, έκανα ό,τι μου ήταν δυνατό για να πείσω τους Ζαχαριάδη – Μπαρτζιώτα – Γούσια, ότι το Βίτσι δεν προσφέρονταν γι” αποφασιστική μάχη, ότι έπρεπε ν” ανακαταλάβουμε τη Βόρ. Πίνδο και κει να δώσουμε αποφασιστική μάχη, στα 1949. Όταν στα τέλη του Απρίλη 1949 έμαθα από τον Ζαχαριάδη τις συζητήσεις του για τον Στάλιν, του πρότεινα να σταματήσουμε αμέσως τον ένοπλο αγώνα, αποδείχνοντας ότι δεν υπήρχε πια καμιά δυνατότητα να νικήσουμε, αλλά αρνήθηκε.
«Γενικά, πρέπει να σημειώσω και τ” ακόλουθα: Διαφωνίες είχα με τα άλλα μέλη της ηγεσίας του ΚΚΕ για ζητήματα τακτικής και οργάνωσης του ΔΣΕ και όταν γίνονταν ο ένοπλος αγώνας. Διαφωνίες είχα και για τις αιτίες της ήττας μας και ακριβώς γι” αυτό μ” έθεσαν στο περιθώριο της δράσης του Πολιτικού Γραφείου. Όλα αυτά, όπως και η σύγκρουσή μου με την τότε ρωσική ηγεσία, είχαν σαν αποτέλεσμα 11 χρόνια εξορίας μου στα Καρπάθια της Ρουμανίας. Όλ” αυτά πιστεύω δεν τ” αγνοούσε ο Χότζα, όταν έγραψε για τον Βλαντά στο βιβλίο του.
1) Η ήττα μας στο Βίτσι, το 1949, ήταν αναπόφευκτη, ακόμη και αν θα διεύθυνα τη μάχη αριστοτεχνικά. Το ίδιο αφορά και την τελική μάχη στο Γράμμο.
2) Τα περί μακρόχρονου ανταρτοπολέμου, σαν μέσο για να νικήσουμε, αυτά τα είπε και ο Μάρκος Βαφειάδης, αλλά το αναπόφευκτο αποτέλεσμα θα ήταν να εξοντωθούν και οι τελευταίοι».
ΕΜΒΡΟΝΤΗΤΟ ΜΕΝΕΙ ΤΟ ΚΚΕ
Οι απόψεις για τη συμφωνία της Βάρκιζας που διατυπώθηκαν στη συνάντηση της Μόσχας, είναι οι ακόλουθες, όπως τις ιστορεί ο Μήτσος Παρτσαλίδης (που ήταν ένας απ” αυτούς που υπόγραψαν τη συμφωνία).
«Σχετικά με τη συμφωνία της Βάρκιζας ο Χότζα γράφει ότι δε συμφωνήσαμε στην άποψη ότι έπρεπε να συνεχίσουμε τον αγώνα και να μην παραδώσουμε τα όπλα. Και λέει ότι εντελώς αναπάντεχα συμφώνησε μαζί του και ο Στάλιν.
Εμείς θυμίσαμε σε κείνη την συνάντηση τις υποδείξεις που μας είχαν γίνει από τον Δημητρώφ, σχετικά με τη Βάρκιζα. Ο Δημητρώφ είχε υποδείξει τη δύναμη της συμφωνίας της Βάρκιζας. Μας προσανατόλιζε προς αυτή την κατεύθυνση, γιατί δεν ήταν όπως ανέφερε σε μήνυμα του ευνοϊκή η κατάσταση κείνη την εποχή για την συνέχιση του αγώνα μας. Και γιατί δε μπορούσε, όπως ανέφερε, να μας βοηθήσει ούτε η Βουλγαρία, ούτε η Γιουγκοσλαβία. Κι αυτό γιατί οι δύο χώρες δε θα ήταν σωστό να εμπλακούν σ” ένα πόλεμο (με τους Άγγλους).
Όταν θύμισα εγώ αυτές τις υποδείξεις του Δημητρώφ, ο Στάλιν ζήτησε από τους συμβούλους του να ψάξουν να βρουν το σχετικό κείμενο. Αυτοί δεν το βρήκαν κείνη τη στιγμή, το είπαν στον Στάλιν κι αυτός μας είπε:
Ο Δημητρώφ δεν είναι Κεντρική Επιτροπή του Σοβιετικού Κομμουνιστικού Κόμματος. Εμείς σαν Κεντρική Επιτροπή του Σοβιετικού Κομμουνιστικού Κόμματος, έχουμε τη γνώμη ότι έπρεπε να συνεχίσετε τον πόλεμο».
Και έκανε αναφορά στην πρόσφατη νίκη των Κινέζων Κομμουνιστών, υπενθυμίζοντας ότι εκείνοι έκαναν τον αγώνα στην ύπαιθρο πολιορκώντας διαρκώς τις πόλεις, που σιγά – σιγά, η μια μετά την άλλη παραδίδονταν από τον κυβερνητικό στρατό.
Εμείς πέρα από την αναφορά μας στις υποδείξεις του Δημητρώφ δεν κάναμε λόγο. Κι ύστερα από τη διατύπωση αυτής της γνώμης από τον Στάλιν δεν προσθέσαμε τίποτε άλλο. Άλλωστε τότε κυριαρχούσε η νοοτροπία – και σε μας, ότι αφού το λέει ο Στάλιν πρέπει να ήταν έτσι».
Το μόνο που είπε ο Ζαχαριάδης ήταν ότι μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας δεν παραδώσαμε ολόκληρο τον οπλισμό μας.
Μας έκαναν εντύπωση οι αντιλήψεις του Σοβιετικού Κομμουνιστικού Κόμματος σχετικά με τη συμφωνία της Βάρκιζας. Για πρώτη φορά ακούσαμε τις απόψεις τους.
Έπρεπε να είχε γίνει από νωρίτερα επαφή και να ζητηθεί η γνώμη τους. Για να δούμε σε τι είδους βοήθεια μπορούσαμε να υπολογίσουμε αν ακολουθούσαμε άλλη γραμμή. Ο Στάλιν, πριν εκφράσει την άποψή του στη συνάντησή μας, φαινόταν ότι ήταν ενήμερος του θέματος.
Εμείς σαν κόμμα κείνη την περίοδο είχαμε την εντύπωση ότι η συμφωνία της Βάρκιζας ήταν ένας απαραίτητος ελιγμός.
Ο Ν. ΖΑΧΑΡΙΑΔΗΣ «ΤΑΚΑΝΕ ΠΛΑΚΑΚΙΑ»
Ο Ζαχαριάδης σ” ένα άρθρο του στο διεθνιστικό περιοδικό «Για μια σταθερή ειρήνη για τη λαϊκή δημοκρατία» (που δημοσιεύτηκε το Δεκέμβρη του 1948) αναθεωρούσε την αρχική του άποψη για την πολιτική μας στην περίοδο της Κατοχής, τη χαρακτήρισε λαθεμένη, αλλά έκανε εξαίρεση για τη συμφωνία της Βάρκιζας. Αυτή τη συμφωνία τη θεώρησε απαραίτητη, γιατί έδινε την ευκαιρία για ανασυγκρότηση των δυνάμεών μας.
Στη συνάντησή μας με το Στάλιν και με τον Χότζα ο Ζαχαριάδης δεν επέμενε πολύ σ” αυτήν την άποψή του σχετικά με τη συμφωνία της Βάρκιζας. Άλλωστε επειδή εγώ είχα τη προσωπική ευθύνη για τη συμφωνία αυτή πήρα το λόγο και αναφέρθηκα στις υποδείξεις του Δημητρώφ.
Μετά τη συνάντηση αυτή ο Ζαχαριάδης – σε ιδιαίτερη συνομιλία μας – διετύπωσε τη γνώμη ότι δε θα έπρεπε ν” ανακινήσουμε το θέμα της συμφωνίας της Βάρκιζας. Αντίθετα εγώ υποστήριξα σ” αυτή τη συνομιλία μας ότι θεωρούσα απαραίτητο να βάλουμε το ζήτημα στην Κεντρική Επιτροπή του κόμματος και να εκφραστεί μια ξεκάθαρη θέση πάνω σ” αυτό.
» Ο Ζαχαριάδης σε άρθρο του χαρακτήρισε αργότερα (1950) λάθος την Βάρκιζα. Την θέση του ενστερνίσθηκε με απόφαση της και η Κ.Ε. του Κ.Κ.Ε.
Ο Ζαχαριάδης αρχικά είχε επιφυλάξεις, αν έπρεπε να θέσουμε θέμα για αναθεώρηση της θέσης μας στη συμφωνία της Βάρκιζας. Τελικά το θέμα συζητήθηκε στην Ολομέλεια και καταδικάστηκε η συμφωνία της Βάρκιζας.
ΑΛΛΑΖΟΥΝ «ΓΡΑΜΜΗ» ΜΕΤΑ ΤΟ 1947
» Ο Ζαχαριάδης, λοιπόν, μιλάει τότε για λαθεμένη πολιτική του κόμματος, στα χρόνια της κατοχής. Για λαθεμένη πολιτική του κόμματος εκείνα τα χρόνια, μιλάει, για πρώτη φορά ο Ζαχαριάδης, σε ένα άρθρο που έστειλε στο περιοδικό του Γραφείου Πληροφοριών, της «Κομινφόρμ», δηλαδή. Αυτό το άρθρο γράφτηκε το Δεκέμβρη του 1947 και δημοσιεύτηκε ένα χρόνο αργότερα, το Δεκέμβρη του 1948.
Αυτή την περίοδο έχουμε την ανάπτυξη της δράσης του Δημοκρατικού Στρατού, το ξάπλωμα του εμφυλίου πολέμου. Αυτή την περίοδο, ο Ζαχαριάδης έρχεται σε επαφή και με τον Εμβέρ Χότζα. Είναι η περίοδος που ο Ζαχαριάδης έχει κάνει αναθεώρηση της θέσης του. Και η αναθεώρηση αυτή γίνεται δεκτή από ολόκληρο το Πολιτικό Γραφείο, από ολόκληρη την Κεντρική Επιτροπή και τα στελέχη του κόμματος. Έτσι, το ΚΚΕ κρίνει πια ότι στην περίοδο της κατοχής έγιναν σοβαρά λάθη. Ότι, εξαιτίας αυτών των λαθών, χάσαμε τον αγώνα. Μια εξαίρεση έχουμε, για τη Συμφωνία της Βάρκιζας. Όταν γίνεται η αλλαγή αυτή της πολιτικής εκτίμησης, η Συμφωνία της Βάρκιζας θεωρείται ένας ελιγμός σωστός, ένας ελιγμός απαραίτητος. Ένας ελιγμός που μας επέτρεψε να αναδιοργανωθούμε, να ανασυγκροτηθούμε, να ξεκινήσουμε τον καινούργιο αγώνα.
ΑΡΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑΝΤΟΣ ΧΑΦΙΕΔΕΣ – ΠΡΑΚΤΟΡΕΣ
«Διάβασα ολόκληρο το Πέμπτο κεφάλαιο του βιβλίου του Χότζα. Εκεί, μεταξύ των άλλων, αναφέρεται ότι ο Εμβέρ Χότζα είπε στη συζήτηση πως αν βρισκόμαστε εμείς στη θέση σας, θα δικάζαμε τον Σιάντο. Και ότι ο Ζαχαριάδης του απάντησε πως δε συμφώνησε η ηγεσία με τον Σιάντο, ή κάτι τέτοιο, αλλά δεν τον πήγε σε δίκη, μόνο τον διέγραψε από το κόμμα, ούτε εκδιώχθηκε από την Κεντρική Επιτροπή ή έπαψε να είναι μέλος του Πολιτικού Γραφείου.
Πρώτα – πρώτα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε το εξής: Ο Ζαχαριάδης όταν γύρισε στην Ελλάδα από το στρατόπεδο συγκεντρώσεως του Νταχάου, ενέκρινε απολύτως την πολιτική που κράτησε το ΚΚΕ κατά την περίοδο της Αντίστασης. Βέβαια, είπε πως έγιναν μερικά λάθη, μικρής όμως σημασίας. Και δέχθηκε πως και χειρότερη να ήταν η Συμφωνία του Λιβάνου δεν επρόκειτο ν” αλλάξει στην ουσία ο συσχετισμός των δυνάμεων.
Ο Ζαχαριάδης, λοιπόν, εγκρίνει αυτή την πολιτική. Αλλά, είναι αλήθεια πως ο Ζαχαριάδης, λίγο αργότερα, μίλησε σε ορισμένα μέλη του Πολιτικού Γραφείου ότι έχει υποψίες για τον Σιάντο. Όλα τα μέλη του Πολιτικού Γραφείου στα οποία μίλησε ο Ζαχαριάδης, απέκρουσαν κάθε υποψία για τον Σιάντο. Δήλωσαν ότι αποκλείεται ο Σιάντος να είναι πράκτορας του εχθρού.
Είναι φανερό ότι γίνεται σύγχυση σε ορισμένα πράγματα. Κάπου αλλού, σχετικά με τον Άρη (Βελουχιώτη). Ο Χότζα, γράφει ότι το Κ.Κ. Αλβανίας διατύπωσε την άποψη πως θεωρεί υπεύθυνο για τον θάνατο του Άρη το ΚΚΕ. Κι ο Ζαχαριάδης απάντησε πως ο Άρης ήταν αναρχικός και στασιαστής αλλά δεν φέρει το κόμμα καμιά ευθύνη για το θάνατό του. Και ότι επειδή, θεωρούσαμε τον Άρη αναρχικό τον αποκλείσαμε από την Κεντρική Επιτροπή. Ενώ κι αυτό δεν είναι σωστό. Γιατί ο Άρης δεν έγινε ποτέ μέλος της Κεντρικής Επιτροπής.
(Σ.Σ.: Ο Βελουχιώτης δεν ήταν μέλος της Κ.Ε. Αποκηρύχθηκε το 1945 από τον Ζαχαριάδη που έδωσε εντολή στα κομματικά στελέχη με άρθρο του «Ριζοσπάστη» να μη δώσουν καμιά βοήθεια στον Άρη που συνέχιζε το αντάρτικο μετά τη Βάρκιζα: «ούτε ψωμί, ούτε νερό στο Μιζέρια», ήταν η εντολή. Και ο Βελουχιώτης, απομονωμένος και κυνηγημένος από το ΚΚΕ, σκοτώθηκε. Τώρα τον κάνουν… «θρύλο», αφού τον δολοφόνησαν).
ΕΙΧΕ ΔΙΚΗΟ Ο ΧΟΤΖΑ ΣΤΗΝ Β. ΗΠΕΙΡΟ!!
Ο Χότζα γράφει ότι, σε ένα λόγο του σε συγκέντρωση του Σταδίου ο Ζαχαριάδης είπε το 1945, πως αν τα άλλα πολιτικά κόμματα δεχόντουσαν την αυτονομία της Β. Ηπείρου, θα δεχόταν και το Κ.Κ.Ε. Και αναφέρει στη συνέχεια, ότι σε συνάντησή του μετά με τον Ζαχαριάδη ο Χότζα, του έκανε αυστηρή κριτική. Και του τόνισε πως αυτό αποτελούσε αντιμαρξιστική συμπεριφορά. Και τέλος, ότι ο Ζαχαριάδης παραδέχτηκε, εκ των υστέρων το λάθος του.
Ο Παρτσαλίδης επιβεβαιώνει ουσιαστικά το γεγονός με την διαφορά ότι, καθώς λέει, αυτά δεν ειπώθηκαν από τον Ζαχαριάδη σε συγκέντρωση αλλά στο Π.Γ. του Κ.Κ.Ε. Ο Παρτσαλίδης, συντασσόμενος με τους Αλβανούς κατά της Β. Ηπείρου ακόμη και σήμερα, λέει:
«Η αλήθεια είναι ότι ο Ζαχαριάδης δεν μίλησε για το ζήτημα αυτό σε λαϊκή συγκέντρωση. Μετά το γυρισμό του στην Ελλάδα (το 1945) σε μια σύσκεψη του Πολιτικού Γραφείου του ΚΚΕ, έβαλε πραγματικά το θέμα της Βορείου Ηπείρου ο Ζαχαριάδης. Είπε ότι σε περίπτωση που θα γινόταν μια εισβολή στη Βόρειο Ήπειρο από την ελληνική πλευρά, εμείς το ΚΚΕ, θα διατυπώσουμε τη διαφωνία μας. Θα δηλώσουμε ότι δεν συμφωνούμε. Αλλά, αν εγκριθεί η αυτονομία της Βορείου Ηπείρου από την πλειοψηφία του ελληνικού πολιτικού κόσμου, εμείς θα πειθαρχήσουμε. Έτσι μπήκε το θέμα στο Πολιτικό Γραφείο. Που, δυστυχώς, άκριτα, αποδέχθηκε αυτή την άποψη. Φυσικά, η άποψη αυτή κάθε άλλο παρά σωστή είναι. Αργότερα, ο Ζαχαριάδης πραγματικά έκανε αυτοκριτική γι” αυτό το πράγμα. Αλλά δεν πρόκειται για λόγο που εκφωνήθηκε σε συγκέντρωση».
«Η συγκέντρωση που λέει ο Χότζα: Ήταν την Πρωτομαγιά μετά την Βάρκιζα. Οργανώθηκε από τον Εργατικό Συνασπισμό ΕΡΓΑΣ, μαζί με σοσιαλιστές και άλλες ομάδες. Ήταν η παράταξη που αργότερα, στις εκλογές στα εργατικά σωματεία κυριάρχησε. Και κυριάρχησε και στο Εργατικό Συνέδριο που συγκλήθηκε τότε. Ήταν μια συγκέντρωση που τρίβανε τα μάτια τους. Δεν περιμένανε, μετά τη Βάρκιζα, μετά την παράδοση των όπλων να έχει αριστερή συγκέντρωση τέτοια επιτυχία».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου